LET OP! AAN DEZE SITE WORDT MOMENTEEL GEWERKT!

Klassieke muziek is voor iedereen (3)

Het is al vaker gezegd, maar misschien ligt de toekomst van de klassieke muziek niet meer in Europa, maar elders, in Azië. En Zuid-Amerika. Juist op plekken waar je het het minst verwacht blijken met name jongeren kracht, moed en eigenwaarde te putten uit muziek. Klassieke muziek wel te verstaan. Al eerder schreef ik over het geweldige project Il Systema van Ted-prize winnaar Abreu, de mentor van sterdirigent Gustavo Dudamel en zo zijn er nog veel meer inspirerende initiatieven uit Latijns Amerika.

Neem nu dit: The LandfillHarmonic

Het verhaal: Cateura is een stad in Paraguay die in feite gebouwd is op de top van een vuilstortplaats. De mensen die er wonen zijn straatarm. Ze zijn omgeven door afval, ze leven van het afval, ze worden beschouwd als afval.
De situatie is uitzichtloos.
Maar dan verschijnen dirigent Szaran en muziekleraar Favio. Zij trekken zich het lot van de jongeren aan. Met hun muziekprogramma geven zij de jongeren hun eigenwaarde terug.

Deze film laat zien hoe afval en gerecycleerde materialen kunnen worden omgetoverd tot mooie klinkende muziekinstrumenten, maar veel belangrijker, het laat de onuitputtelijke kracht van muziek zien. Muziek als drager van hemelse schoonheid, muziek als brenger van hoop en menselijke waardigheid.

Je hoeft het niet te snappen om er van te kunnen genieten

Wat is muziek? Het blijft een fascinerende vraag, ook voor een musicoloog. Natuurlijk, je kunt muziek analyseren, afzonderlijke componenten onderscheiden en classificeren. En je kunt kijken hoe muziek gebruikt wordt en wat het met mensen doet. Allemaal interessante en nuttige zaken, maar de vraag wat muziek nu werkelijk ís blijft onbeantwoord. Tenminste, dat is mijn ervaring. Misschien is dat maar goed ook, want zo blijft de magie behouden. Wat in elk geval duidelijk is, is dat je niets van muziek hoeft te snappen om er van te kunnen genieten.

Deze korte animatie van het Duitse creatieve bureau Finally zegt het in prachtige beelden:

 

Dirigeren, een vorm van leiderschap (4)

In dit inmiddels legendarische filmfragment, afkomstig van een documentaire van Frank Scheffer (misschien wel de beste filmer van het land als het gaat om muziekdocumentaires), zien we een knap staaltje leiderschap. Plaats van handeling: het Concertgebouw, ergens eind jaren negentig. Tijdens het lunchconcert zet chef-dirigent Ricardo Chailly de openingsmaten van het pianoconcert in d van Mozart in. Op dat moment realiseert soliste Maria Joao Pires tot haar ontzetting dat ze het verkeerde concert heeft voorbereid. Stoppen is voor Chailly geen optie, the show must go on. Pires is bijna verlamd van schrik. ‘Je kunt het!’ roept hij haar toe terwijl hij ondertussen door dirigeert. Pires herpakt zich, mede door het vertrouwen dat Chailly haar geeft als leider in deze penibele situatie. Dan komt het moment dat Pires moet inzetten…

Meer afleveringen van “Dirigeren, een vorm van leiderschap”: Benjamin Zander, Italy Talgram en de workshop met dirigent Robert Nierenberg en deze TED-talk van Charles Hazlewood.